Skip to main content
دسترسی سریع

نگاه بی‌طرفانه به ابر فروشگاه‌ها

بنا به گزارش رسمی سازمان ملل متحد تا سال ۲۰۲۵ ، ۶۶ در صد از جمعیت جهان در شهرها زندگی می‌کنند. این در حالی است که در سال ۲۰۱۴ ، ۵۴ درصد از مردم جهان در محیط‌های شهری زندگی می‌کرده‌اند. با توجه به روند رو به رشد جمعیت شهری، می‌توان اینگونه استنباط نمود که ساخت مجتمع‌های تجاری چندمنظوره به طبع نوع کاربری و توانایی آنها در رفع نیاز بخش اعظمی از ساکنان شهرهای بزرگ رو به فزونی خواهد نهاد.

مجتمع‌های چندمنظوره تجاری، فرهنگی، تفریحی و ورزشی به عنوان بخشی از واقعیت‌های امروز زندگی‌ شهری در دنیا محسوب می‌شوند. امکانات و تسهیلات بالای این مجتمع‌ها مانند مکان‌های فرهنگی، ورزشی، سالن های سینما، رستوران‌ها، کافه‌ها و شهربازی‌ها، سالن‌های همایش، نمایشگاه‌های متنوع علمی و صنعتی،فروشگاه‌های متنوع، مراکز مذهبی و عبادی و ... جذابیت خاصی به این مجموعه‌ها بویژه برای نسل جدید بخشیده است.

جمع‌آوری چنین امکاناتی به صورت یکجا و تامین بخشی از نیازهای معیشتی، سرگرمی و تفریحی شهروندان، موجب صرفه‌جویی در وقت و انرژی نیز خواهد شد. اگر شهرها را بدون چنین مجتمع هایی تصور کنیم خواهیم دید، شهروندان برای رفع نیازهای خود می‌بایست به اماکن مختلف شهری برای خرید، استفاده از سینما و یا پارک و نظایر آن مراجعه کنند. ترافیک شهری و شلوغی جاده‌ها، در کنار محدودیت زمان برای زندگی های امروزه شهری، امکان بهره‌برداری همزمان از این فضاها را از مردم سلب و یا حداقل دشوار نموده است.

امروزه با ایجاد مجتمع‌های چندمنظوره در اقصا نقاط دنیا، این امکان برای مردم فراهم شده است که در زمان و محیط یکپارچه بخش اعظم نیازهای فرهنگی، تجاری، تفریحی و حتی ورزشی خود را تأمین نمایند.

مزیت دسترسی آسان و یکجا به این امکانات سبب می شود تا ساکنان شهرها با محاسبات سر انگشتی دریابند که قرار گرفتن در ترافیک، رسیدن به چنین مجتمع‌هایی بهتر و کم هزینه‌تر از چندین مسافرت درون شهری است که هریک می‌تواند چالش‌های در نوع خود خاصی را ایجاد کند.

شهرهای شلوغ و بزرگ همواره با مشکلات خاص خود روبرویند، که از آن جمله می‌توان به به ترافیک سنگین، کمبود فضای پارک خودرو، خطرات محیطی همچون سرقت، روبرو شدن با افراد خطرناک و... نام برد. راه‌حل‌های متعددی برای مواجهه با این مشکلات بین اندیشمندان مطرح می‌شود. راه‌حل‌هایی که کمک می‌کنند تا در عین استفاده از امکانات ابرشهرها شیوه مقابله با مشکلات اینچنینی را نیز بیاموزیم.

یکی از مزایای مجتمع‌های تجاری، تفریحی در کنار ایجاد قدرت انتخاب در خرید مایحتاج مصرفی برای شهروندان، در  امنیت و آرامش آن است. مجتمع‌های بزرگ چندمنظوره با داشتن پارکینگ‌های مطمئن، سیستم امنیتی هوشمند و مدیریت سازمان‌یافته، همانند شهرکی امن و به دور از هیاهوی شهری، بروز مخاطرات مالی و جانی برای شهروندان را به حداقل ممکن کاهش می‌دهند. این مجتمع‌ها همچنین با ارائه خدمات نوین و ایجاد فضاهای باز و دلنشین، نقش و سهم به سزایی در ایجاد محیط روانی مناسب برای شهروندان، ایجاد محیطی مفرح برای مراجعان و به وجود آمدن فضاهای فرهنگی بزرگ که سبب تعامل میان اقشار مختلف جامعه می شود را خواهد داشت.

سرعت ساخت چنین مجتمع‌هایی در سراسر دنیا، علی‌رغم انتقادهای گاها غیرموجهی که به آنها وارد است، در دو دهه اخیر رو به افزایش است.

موضوع انتقادهای مطرح شده به ساخت چنین مجتمع‌هایی در صورتی که فرض را بر بی طرفی نقادان قرار دهیم، عمدتا حول مواردی همچون تغییر کاربری‌ها، تخلفات شهرسازی، ایجاد ترافیک منطقه‌ای، نارضایتی ساکنان محلی دور می‌زند، که تنها با کمی دقت می‌توان دریافت که عمده آنها به طراحی و جانمایی غلط بعضی از این مجتمع‌ها باز می‌گردد. در صورتی‌که اگر پیش‌بینی‌های لازم در خصوص میزان مراجعان، نحوه تردد و محل قرارگیری این مجتمع‌ها انجام شده باشد، کمتر کسی با نفس ساخت آنها مشکل خواهد داشت.

در کشور ما نیز گام‌های بزرگی در این راستا برداشته شده است. تاسیس مجتمع‌های چندمنظوره در مناطق مختلف تهران و همچنین دیگر کلان شهرهای ایران از جمله تبریز، مشهد، اصفهان و شیراز از جمله این تلاش‌ها است. این مراکز که عمدتاً با همت بخش خصوصی ساخته شده‌اند، با برخورداری از امکانات نوین شهری، تاثیر به سزایی در تأمین نیازها و احتیاجات روزمره زندگی شهروندان ایرانی داشته‌اند.

به طور مثال می‌توان به مجتمع‌هایی همچون کوروش در شهر تهران، پدیده در شهر مشهد و سیتی‌سنتر در اصفهان اشاره کرد.