Skip to main content
دسترسی سریع

اجتماعی

  • تعاملات اجتماعی:

امروزه فضاهایی که در آن تعاملات اجتماعی شهروندان شکل می‌گیرد، مانند فضاهای عمومی که فرهنگ جامعه در بستر آنها ارتقا می‌یابد؛ روز به روز در حال افول است. در کشور‌های در حال توسعه با توجه به گسترش جمعیت و ارتقای تکنولوژی، نسبت معاملات فیزیکی افراد به‌صورت چشمگیری کاهش یافته و جهت تعاملات به فضای مجازی رو آورده‌اند. این وضعیت، ضربه جبران‌ناپذیری به بدنه جامعه وارد می‌کند.

میزان موفقیت فضاهای شهری با میزان استفاده از فضا و حضور انسان رابطه دو سویه‌ای دارند و بر یکدیگر تأثیرگذارند. از این رو، یکی از مهمترین فضاهای شهری که افراد برای خرید و اوقات فراغت به آن رجوع می‌کنند، مجتمع‌های تجاری‌اند. بازارهای مدرن با گذر از قالب خطی و بازاری، برای تعامل و راحتی بیشتر افراد در یک مکان به‌صورت متمرکز طراحی و ارائه شده‌اند که هدف اصلی آنها تمرکز افراد در یک مکان و ایجاد تقویت قرارگاه‌های رفتاری برای تعاملات اجتماعی است.

فضاهای شهری به عنوان بستر مهمی از تعاملات روزمره و اجتماعی فعالند. فضاهایی که افراد آگاهانه یا ناآگاهانه در طول شبانه روز با آن در ارتباطند. فضاهای عمومی شهری تنها برای بهره بردن و اوقات فراغت شهروندان مطرح نیست، بلکه عنصر مهم در زندگی افراد محسوب می‌شود. یکی از فضاهای عمومی که در شهرهای بزرگ ایران به نسبت مساحت بسیاری را اشغال کرده‌اند، کاربری‌های تجاری‌اند. فضاهای تجاری از دیرباز در قالب بازار سنتی محل تعاملات اجتماعی بوده است.

استفاده از الگوی بازار و فضا‌های شهری معماری سنتی ایران که در آن مناسبات اجتماعی و فرهنگی به طور گسترده‌ای انجام می‌گرفت، سبب شده تا مراکز خرید امروزی به صورت مجموعه‌های شهری طراحی شوند که ضمن برطرف نمودن نیاز فضاهای تجاری، به تامین فضای شهری و ایجاد بستری مناسب برای فعالیت‌های اجتماعی و تفریحی بپردازد. در این مجموعه‌ها دستیابی به الگو‌های فضایی جدید، خلق اشکال و فرم‌های نو متناسب با خصوصیات اجتماعی و فرهنگی مراجعه‌کنندگان و روابط اجتماعی آنان مورد توجه قرار می‌گیرد.

  • نشاط اجتماعی:

در بررسی‌های شناختی شاخص‌های توسعه، یکی از شاخص‌هایی که مورد توجه قرار می‌گیرد، آگاهی و نشاط اجتماعی است. نشاط هر جامعه موتور محرکه آن است. به طوری که توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی هر جامعه با میزان نشاط اجتماعی اندازه‌گیری می‌شود. شادکامی موجب تحرک فیزیکی و شکوفایی ظرفیت‌های جدید در جامعه می‌شود. به طوری که کارشناسان برقراری گسترده روابط اجتماعی، گسترش مشارکت‌های مردمی و هدفمندی جامعه را از آثار نشاط اجتماعی می‌دانند.

نباید از نظر دور داشت که رابطه توسعه و نشاط اجتماع رابطه یکسویه نبوده است و نشاط و شادی، صرفاً معلول وضعیت مطلوب اقتصادی نیست. این دو متغیر بی‌تردید بر یکدیگر رابطه کنش و واکنش داشته و بر هم مؤثرند. شادی و نشاط ماده اصلی تغییر، تحول و تکامل انسان است.

مهمترین ویژگی و وجه تمایز مجتمع‌های تجاری چند منظوره با سایر مراکز خرید مانند بازارهای سنتی یا فروشگاه‌های زنجیره‌ای، علاوه بر جذابیت در طراحی مدرن فروشگاه، فعالیت برندها و آمیختن خرید با تفریح است. در واقع مال‌ها هم فضایی برای خرید و هم فضایی برای تفریح‌اند. مخاطبان مال‌ها می‌توانند افرادی باشند که می‌خواهند به سینما بروند یا کتاب بخرند و برای استفاده از فضاهای فرهنگی به آنجا مراجعه می‌کنند یا افرادی که می‌خواهند در میان مغازه‌ها و برندهای آن پرسه بزنند یا در یکی از رستوران‌ها اوقات خود را بگذرانند. در نتیجه، مراجعه به این بازار نه تنها جنبه خرید و اقتصادی دارد، بلکه جنبه تفریحی آن نیز مورد توجه است.

یکی دیگر از مسائلی که می‌تواند سبب نشاط اجتماعی شود؛ نشاطی است که از رهگذر ورزش - چه در سطح قهرمانی و چه در سطح همگانی- به دست می‌آید. توجه ویژه به ورزش و تندرستی در طراحی و ساخت ایران‌مال لحاظ شده است.