Skip to main content
دسترسی سریع

ماهنامه تجارت فردا- ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بازار بزرگ ایران چیست؟

: تاریخ خبر

اقتصاد و مسائل اقتصادی– معیشتی مسأله اصلی و در عین حال نقطه‌ آسیب‌پذیری کشور تلقی می شود، از این رو مسائل اقتصادی، بویژه تقویت تولید داخلی، اقتصاد مقاومتی، استحکام بخشی ساخت درونی قدرت، اشتغال‌زایی، مبارزه با فساد و قاچاق کالا، جلوگیری از واردات بی‌رویه، حمایت از کالای ایرانی از جمله موضوعاتی‌اند که همواره از سوی عالی ترین مقامات جمهوری اسلامی بر ایجاد آن تاکید شده و این اقدام تضمینی برای آینده‌ی‌ کشور، کلید حلّ مشکلات اقتصادی و ایمن سازی درونی در مقابل دشمنی های بیگانه است.

اگر سه موضوع اساسی اشتغال، تولید و مصرف کالای ایرانی و در موقعیت کنونی، ارز و حواشی مرتبط با آن را سه مساله اصلی اقتصادی در کشور بدانیم و باور داشته باشیم که ایجاد اشتغال و توجه به تولید کالای داخلی و توسعه بازار مصرف آن و همچنین کسب درآمد ارزی برای کشور با امعان نظر به صادرات غیرنفتی باید در اولویت سیاست گزاری در سطح کلان و فعالیت اقتصادی در بخش های مختلف قرار گیرد، باید و نباید هایی بر ما مترتب می شود که ما را از آن گریز نیست.

برنامه ریزان اقتصادی سالانه ایجاد یک میلیون شغل در کشور را از ضرورت های حداقلی ترمیم اوضاع اقتصادی فعلی می دانند، یکی از راه های دستیابی به این رقم و ایجاد اشتغال پایدار نیز توجه به بازار تولید داخل تعریف شده‌است. در نام گذاری سال 1397 با عنوان سال «حمایت از کالای ایرانی» نیز یکی از مهم ترین کارکردها، ایجاد اشتغال تعریف شده است. موضوعی که مضاف بر کاهش خروج ارز از کشور، جلوگیری از واردات بی رویه، و تقویت اقتصاد داخلی خواهد شد.

در چنین شرایطی شاید بازشناسی دوباره اوضاع داخلی و ارزیابی منطقه‌ای و محیط پیرامونی چندان خالی از لطف نباشد. مروری که ما را به داشته ها و سرمایه های خود و الزام به صیانت از آن‌ها متقاعد سازد.

در گزارش های اقتصادی آمده است: سالانه مردم کشور ما در اثنای مسافرت خارجی خود 10 تا 15 میلیارد دلار ارز از کشور خارج می کنند. عمده این پول ها نیز در دو کشور همسایه امارات متحده عربی و ترکیه صرف هزینه و خرید از بازارها و مال های آنها می شود. هزینه ای که در مقایسه با 200 میلیارد دلاری که دولت سالانه مسئول تامین آن است رقم قابل توجهی است. همین رفتار ساده علاوه بر آثار مخرب اقتصادی، عاملی برای تغییر ذائقه فرهنگی و قلب هویتی نیر هست که توضیح آن در این مجال نگنجد. 

یکی از راه های طی شده از طرف امارات متحده عربی در دبی، ساخت دبیمال بوده است. می‌گویند، دبیمال‌ با پول خارجی، توسط مهندس متخصص خارجی، دانش و توان خارجی و برای اتباع خارجی ساخته شده است و در جذب گردشگر از نقاط مختلف جهان هم عملکرد مناسبی داشته است. در حدی که سالانه 18 میلیون نفر از دبی‌مال بازدید می‌کنند درحالی که کل جمعیت دبی کمتر از 3 میلیون نفر است.

مال ها در شهرهای مختلف ترکیه با اختلافاتی همین وصف را دارند و یکی از بهترین مشتریان این مال ها طی سال های اخیر همین هموطنان ما بوده اند که موجبات رونق یافتن صنعت پوشاک و چرم کشور ترکیه را فراهم ساختند و این بخش به اضافه گردشگری سهم در خوری در رشد اقتصادی این کشور طی این سال ها داشته است.

به ظن بسیاری از فعالان اقتصادی نگاهی به تجربیات پیرامونی می تواند امکان موثری برای توسعه بازارهای داخلی و حل مسایلی باشد که اقتصاد ملی با آن مواجه است. آنها بر این باورند که برای ایجاد اشتغال در بخش خدمات می‌توان با سرعت و هزینه کمتری اقدام کرد. رویکردی که از سوی سایر کشورهای منطقه مانند عمان و عربستان نیز به‌شدت درحال پیگیری است. توجه به توسعه بازارها در داخل با رویکردی مبتنی بر فرهنگ بومی برای صیانت از آنچه هویت ملی نامیده می شود.

آنان معتقدند به غیر از میلیون ها نفری که سالانه از کشور –اکثراً با هدف دیدن دبی‌مال و مال‌های مشابه در قطر و ترکیه- مسافرت می‌کنند، میلیون‌ها نفر از جمعیت این کشور به رغم تمایل به مسافرت و دیدن مجتمع‌های تجاری فوق، قدرت و توان اقتصادی و مجال مسافرت ندارند و ایجاد بازارهایی در کشور که بتواند تفرجگاهی ویژه و محل بازدید و تفریح و اقامت و خرید این بخش از هموطنانمان شود، ضروری است.

بازار بزرگ ایران پاسخی عملی

در سال جاری، سال حمایت از کالای ایرانی، در روز کارگر، در شمال غرب پایتخت، از «بازار بزرگ ایران» رونمایی شد. بانیان آن را سازه تمدنی، دانستند، بازاری که در قامت یکی از پنج مال بزرگ دنیاست و با نگاه به دیروز، توسط فرزندان امروز و برای فردائیان آماده شده است. بازاری که با سرمایه ایرانی، دانش و توان و تلاش و مصالح ایرانی و برای استفاده 80 میلیون نفر ایرانی ساکن این سرزمین و حدود 7 میلیون ایرانی مقیم خارج از کشور ساخته شده است و حتما می‌تواند علاوه بر این حدود 90 میلیون نفر ایرانی، زمینه‌های بازدید میلیون‌ها نفر اتباع کشورهای همسایه را فراهم نماید، مضاف بر آنکه مانع سفر ایرانیان به دبی و خروج ارز از کشور و موجب معکوس نمودن این روند مالی شود.

علاوه بر اینکه طی 6 سال، روزانه به‌طور میانگین 20 هزار نفر از کارگران، تکنیسین‌ها، متخصصان، مهندسان، معماران و طراحان در ایجاد این بازار، تلاش کرده و اشتغال داشته اند، در زمان بهره‌برداری نیز در این بازار برای 18 هزار نفر به طور مستقیم و 100هزار نفر به طور غیرمستقیم اشتغال پایدار ایجاد می‌شود.

مجتمع‌های تجاری یا مال‌ها، با رویکرد سوددهی و صرفه اقتصادی و کسب درآمد ساخته می‌شوند و ایران مال از این قاعده مستثنی نیست و ذهنیت بنیانگذاران ایران‌مال حتماً مبتنی بر توجیهات محکم اقتصادی بوده و هست، اما این تمام ماجرا نیست و ایران‌مال به‌عنوان یکی از پنج مال برتر جهان، تفاوت‌ها و تمایزات مهم و مؤثری نسبت به سایر مال‌های مشابه جهان دارد به شرح زیر:

تنها مال جهان است که 70 درصد کاربری آن مشاعات، تفریحی، گردشگری، فرهنگی، خدماتی و رفاهی است و جاذبه‌های گردشگری آن را می‌توان در باغ ایرانی -که شبیه‌سازی شده باغ شازده ماهان کرمان است- باغ کتاب به عنوان یک مرکز مطالعات فرهنگی و باغ دیدار به‌عنوان فضایی مصفا و امروزی برای اوقات فراغت خانواده‌های ایرانی ملاحظه کرد.

بعلاوه در بازار بزرگ ایران، یک بازار سنتی ساخته شده است که احیای معماری لطیف، معناگرا، راز آلود و شگفت انگیز ایرانی-اسلامی و نوعی تجمیع و احیای بازارهای سنتی ایران است با سرای هنرمندان، چهارسوق، راسته بازار، شربت‌خانه، تالار آیینه و تیمچه و سراهای متعدد و متنوع و تو در تو، که چهار سوق آن، چهار راسته بازار برای ارائه فرش ایرانی، صنایع دستی، سوغات و خشکبار ایرانی ایجاد نموده است.

مسجد جامع ایران مال به نام مسجد محمد رسول الله(ص) با معماری شگفت انگیز ایرانی اسلامی و مضاف بر آن، 110 نمازخانه ساخته شده براساس یافته‌ها و موجودی‌های معماری ایرانی-اسلامی، در این بازار فضایی سرشار از عطر معنویت ایجاد کرده است. همچنین جاده تندرستی ویژه پیاده‌روی، استادیوم‌ها و سالن‌های تخصصی ورزش‌های همگانی و قهرمانی، احداث سالن‌های سینما یک حرکت فرهنگی معنی‌دار در این بازار است.

احداث بازار بزرگ ایران در درون یک مثلث فکری قوام و دوام و شکل یافته است که اضلاع آن فرهنگ ایرانی، فرهنگ اسلامی و فرهنگ روز است و هیأت امنای محترم این بازار که از سابقون مبارزان پیش از انقلاب اسلامی، اکابر تجار و مشایخ بازار، اتاق بازرگانی و عرصه های اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی‌اند، با حضوری کاملاً فرهنگی، وظیفه سترگ سیاست‌گزاری کلان فرهنگی و اشاعه و ترویج مفاهیم و معارف دینی و اخلاقی را در زمان بهره‌برداری از این پروژه شکوهمند که در چهلمین سال برنایی انقلاب شکوهمند اسلامی بر قامت رشید جمهوری اسلامی پوشیده می شود، برعهده دارند.